W dzisiejszym społeczeństwie partycypacja społeczna stanowi kluczowy element w budowaniu lepszej przyszłości dla wszystkich. To nie tylko wyraz demokracji, ale również istotny mechanizm budowania zaufania społecznego i tworzenia skutecznych rozwiązań na rzecz dobra wspólnego. W czasach, kiedy rozwój społeczny i gospodarczy przeplata się z dynamicznymi zmianami technologicznymi, platformy cyfrowe stają się narzędziami o kluczowym znaczeniu w procesach partycypacji obywatelskiej.

W odpowiedzi na potrzebę partycypacji obywatelskiej narodziło się wiele innowacyjnych rozwiązań, ale jednym z najbardziej obiecujących jest platforma Decidim, która umożliwia mieszkańcom, organizacjom czy społecznościom lokalnym uczestniczenie w różnych procesach partycypacyjnych w swoich społecznościach lokalnych, miastach czy regionach. Jest to otwarte oprogramowanie (open-source) które powstało w oparciu o ideę demokracji otwartej, dzięki czemu całe oprogramowanie jest dostępne bez opłat licencyjnych.

Otwartość Decidim oznacza także, że każdy może przyczynić się do jego rozwoju poprzez zgłaszanie uwag, sugestii czy udział w rozwoju kodu źródłowego. Dzięki temu Decidim staje się narzędziem wspierającym demokrację w sposób partycypacyjny, także na poziomie jego własnego rozwoju i ulepszania. Jest zatem nie tylko narzędziem technologicznym, ale także symbolem demokratycznego i otwartego podejścia do zarządzania społecznością. Jest to krok w kierunku budowania lepszego, bardziej otwartego i demokratycznego społeczeństwa, w którym głos każdego obywatela ma znaczenie.

Platforma została zaprojektowana tak, aby była łatwa w obsłudze dla użytkowników i administrowana przez organizacje publiczne, takie jak samorządy czy instytucje rządowe. Dzięki swojej modułowej strukturze, Decidim może być dostosowywany do różnych potrzeb i kontekstów, co czyni go elastycznym narzędziem, którego można użyć zarówno do konsultacji społecznych, budżetu obywatelskiego czy innych form zbieranie opinii, ale także zgłaszania pomysłów Krótko mówiąc, jest to jedno narzędzie do włączania mieszkańców w życie swojego miasta.

Decidim został z powodzeniem wdrożony w wielu miejscach na całym świecie - NYC , Helsinki , Barcelona czy Mediolan , a w Polsce korzysta z niego Urząd Miejski w Gdyni  i Urząd Miasta Stołecznego Warszawa, gdzie przyczynił się do aktywnego zaangażowania społeczności lokalnych w procesy decyzyjne i konsultacyjne .

• Organizacja konsultacji społecznych w sprawie planowania przestrzennego i rozwoju lokalnego: Decidim umożliwia samorządom i instytucjom publicznym prowadzenie konsultacji społecznych w sprawach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, planowania miejskiego oraz rozwoju lokalnego. Dzięki platformie mieszkańcy mają możliwość wyrażenia swoich opinii, zgłoszenia uwag i sugestii dotyczących przyszłości swojej okolicy czy miasta.
• Realizacja budżetu obywatelskiego: Decidim jest wykorzystywany do efektywnej realizacji budżetu obywatelskiego, który pozwala mieszkańcom decydować o przeznaczeniu części środków budżetowych na projekty społeczne czy infrastrukturalne. Mieszkańcy mogą głosować na projekty, które uważają za priorytetowe dla swojej społeczności, co sprawia, że proces budżetu obywatelskiego staje się bardziej transparentny i partycypacyjny.
• Tworzenie platformy dialogu między mieszkańcami a władzami: Decidim umożliwia tworzenie interaktywnej platformy dialogu, która umożliwia mieszkańcom zgłaszanie pomysłów, uwag i sugestii dotyczących funkcjonowania społeczności lokalnej. Dzięki platformie mieszkańcy mogą bezpośrednio komunikować się z władzami, wymieniać się informacjami i wspólnie pracować nad rozwiązywaniem lokalnych problemów oraz inicjatywami społecznymi.

• Darmowe i otwarte oprogramowanie: Jedną z największych zalet Decidim jest fakt, że jest to narzędzie dostępne bez konieczności płacenia opłat licencyjnych czy za oprogramowanie. Opiera się ono na otwartym oprogramowaniu (open source), co sprawia, że jest dostępne dla każdego, niezależnie od budżetu. Dzięki temu każdy samorząd lub organizacja społeczna może korzystać z tej platformy bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów.
• Modułowość: Decidim oferuje moduły, które umożliwiają korzystanie z jednego narzędzia do wielu procesów. Dzięki temu zarządzanie procesami partycypacji obywatelskiej staje się bardziej efektywne i zorganizowane. Platforma wspiera m.in. budżet obywatelski, konsultacje społeczne, inicjatywy lokalne, mapowanie pomysłów oraz konferencje.
• Zarządzalność: Decidim to platforma, która nie tylko oferuje bogate funkcje i moduły, ale także jest w pełni "zarządzalna" przez administratora. Ta cecha sprawia, że Decidim jest niezwykle elastyczny i może być dostosowany do specyficznych potrzeb i wymagań każdego samorządu.
• Ciągły rozwój: Decidim stale się rozwija i udostępnia nowe rozwiązania, wypracowane przez międzynarodową społeczność wspierającą oprogramowanie. Dzięki temu użytkownicy mogą korzystać z najnowszych funkcji i możliwości, a platforma jest stale dostosowywana do zmieniających się potrzeb społeczności lokalnych.

• Moduł Procesy: platforma umożliwia zbieranie opinii i uwag mieszkańców oraz daje przestrzeń do dyskusji. Oferuje zestaw narzędzi online, które to umożliwiają m.in. ankiety, zgłaszanie uwag na mapie, konsultacje dokumentów oraz spotkania i dyskusje. Pozwala na intuicyjne zarządzanie procesami z możliwością dodawania różnych ról i uprawnień.
• Moduł Budżetu Obywatelskiego: to jedno z najbardziej popularnych zastosowań Decidim. Dzięki niemu samorządy mogą efektywnie zarządzać procesem składania projektów, głosowania i realizacji projektów, zapewniając transparentność i uczestnictwo obywateli w podejmowaniu decyzji dotyczących wydatkowania środków publicznych. Obsługuje cały proces budżetu obywatelskiego, włączając w to składanie projektów, głosowanie oraz realizację projektów. Zapewnia również zarządzanie weryfikacją oraz konta użytkownika z możliwością zarządzania projektami i powiadomieniami.
• Moduł Inicjatywy: Decidim wspiera inicjatywy lokalne, dając mieszkańcom możliwość zgłaszania i promowania swoich pomysłów na poprawę życia w swojej okolicy. Mapowanie pomysłów pozwala z kolei na graficzne przedstawienie propozycji i pomaga w identyfikacji priorytetowych obszarów do działań.
• Moduł Zespoły: Zapewnia przestrzeń systematyzującą i prezentującą pracę zespołów, ciał doradczych czy grup roboczych. Oferuje narzędzia do współpracy między zespołami a mieszkańcami oraz pracę wewnętrzną.
• Dodatkowe moduły: Decidim posiada także moduły do zarządzania konferencjami, sondażami oraz przeprowadzania głosowań, w tym w panelach obywatelskich. Umożliwia on mapowanie pomysłów mieszkańców i aktywizowanie społeczności wokół zgłoszonych pomysłów. System weryfikacji przez urząd oraz możliwość dostosowania modułu do inicjatywy lokalnej są dodatkowymi funkcjami, które sprawiają, że platforma jest jeszcze bardziej wszechstronna.
  
  Decidim umożliwia także budowanie społeczności poprzez system powiadomień, który umożliwia docieranie do użytkowników, oraz poprzez konto użytkownika, które pozwala spersonalizować powiadomienia i utrzymywać kontakt z innymi mieszkańcami. Grywalizacja, tworzenie grup i wspólnych działań oraz możliwość tworzenia dyskusji, pomysłów czy zespołów przez użytkowników zewnętrznych stanowią dodatkowe funkcje wspierające budowanie społeczności lokalnej. Ponadto Decidim można zintegrować z innymi narzędziami (np. do elektornicznego obiegu dokumentów, mapami) czy social mediami.

Zaangażowanie społeczności w rozwój Decidim odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu przyszłości platformy. Użytkownicy aktywnie zgłaszają propozycje funkcji, sugerują ulepszenia interfejsu użytkownika oraz biorą udział w testowaniu i ocenie nowych wersji oprogramowania. Programiści, z kolei, pracują nad implementacją tych zmian, starając się dostarczyć użytkownikom narzędzie, które najlepiej spełni ich potrzeby i oczekiwania.

• Rozpoczęcie korzystania z platformy Decidim przez samorząd wymaga przemyślanego procesu, który zapewni skuteczne wdrożenie narzędzia i jego optymalne dostosowanie do potrzeb konkretnej społeczności lokalnej. Projekt wdrożenia Decidim dla samorządu może być przeprowadzony przy współpracy z doświadczonym zespołem, takim jak firma Codeshine, która niedawno została włączona w struktury Atende. Zespół decidimowy ma za sobą udane projekty wdrożeniowe dla różnych instytucji publicznych, w tym Miasta Stołecznego Warszawy i Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni. Dzięki bogatemu doświadczeniu oraz zaawansowanym kompetencjom w zakresie technologii Ruby on Rails, zespół – już teraz Atende - jest gotowy do oferowania kompleksowych usług wdrożeniowych Decidim dla polskich miast.
  Oto kroki, które proponujemy przejść podczas przygotowania i wdrażania Decidim:
  
  Krok pierwszy – czy Decidim jest dla nas?
• Przygotowanie testowej platformy Decidim, która pozwoli samorządowi zapoznać się z funkcjonalnościami narzędzia oraz ocenić jego przydatność dla lokalnej społeczności.
• Przygotowanie wzorcowych procesów w wybranych modułach i komponentach: należy określić, jakie procesy i funkcje Decidim będą najbardziej przydatne dla danego samorządu. Wzorcowe procesy mogą obejmować konsultacje społeczne, budżet obywatelski, czy platformę dialogu między mieszkańcami a władzami.
• Cykl warsztatów, obejmujących prezentację systemu, analizę potrzeb, wybór modułów i komponentów, wypracowanie ewentualnych zmian: Kluczowym elementem przygotowania propozycji jest przeprowadzenie cyklu warsztatów, które pozwolą na dokładne zrozumienie potrzeb i oczekiwań samorządu oraz wybór odpowiednich modułów i komponentów Decidim.
  
  Krok drugi – wdrożenie Decidim
• Implementacja - konfiguracja techniczna i funkcjonalna: po zaakceptowaniu propozycji następuje implementacja Decidim, czyli konfiguracja techniczna i funkcjonalna platformy pod potrzeby i zasoby danego samorządu.
• Wsparcie w prowadzeniu i utrzymaniu platformy: samorząd otrzymuje wsparcie w prowadzeniu i utrzymaniu platformy Decidim, co obejmuje bieżącą opiekę techniczną oraz aktualizacje i wsparcie merytoryczne.
• Szkolenia techniczne i merytoryczne: wdrożenie Decidim wymaga odpowiedniego przeszkolenia personelu samorządowego, dlatego przeprowadza się szkolenia techniczne i merytoryczne, które zapewnią pracownikom samorządowym pełne wykorzystanie potencjału platformy.
• Przygotowanie dokumentacji – użytkowej i technicznej: ostatnim etapem jest przygotowanie dokumentacji użytkowej i technicznej, która umożliwi sprawną obsługę platformy Decidim przez personel samorządowy.

Pamiętajmy, że Decidim to nie tylko narzędzie technologiczne, ale także symbol demokratycznego podejścia do zarządzania społecznością. Jego rozwój i zastosowanie w różnych miejscach na świecie, w tym w polskich samorządach, potwierdzają jego skuteczność i wartość w promowaniu partycypacji obywatelskiej oraz otwartości w procesach decyzyjnych. Decidim umożliwia aktywne zaangażowanie społeczności lokalnych, zwiększając tym samym transparentność, odpowiedzialność i zaufanie między mieszkańcami a władzami. Jest to krok w kierunku budowy lepszego, bardziej zrównoważonego społeczeństwa, w którym każdy głos ma znaczenie. Dlatego też warto się nim zainteresować i wykorzystać jego potencjał do budowania bardziej demokratycznego społeczeństwa.